پیش­بینی کنش­ اجرایی برنامه­ریزی و خودمهارگری در کودکان دارای اختلال کمبود توجه/ فزون­کنشی بر اساس سبک­های والدگری

الهه صفائیان, حمید علیزاده, نورعلی فرخی

چکیده


یکی از مهمترین نواقص کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه/ فزون‌کنشی، برهم خوردن کنش­های اجرایی روانشناختی است. همچنین بحث کردن در مورد مشکلات کودکان بدون درنظر گرفتن نگرش‌ها، سبک‌های رفتاری و تربیتی والدین تقریباً ناممکن است. اگرچه، روانشناسان و نظریه‌پردازان بر نقش والدین و سبک‌های والدگری تأکید می‌کنند، کمبود پژوهش در مورد سبک‌های والدگری و آسیب‌شناسی روانی کودک قابل ملاحظه است. لذا، هدف این پژوهش، بررسی رابطۀ سبک‌های والدگری و کنش اجرایی (برنامه‌ریزی- سازمان‌دهی) و خودمهارگری در کودکان دارای اختلال کمبود توجه/ فزون­کنشی بود. طرح پژوهش، همبستگی و از نوع پیش‌بینی (رگرسیون) بود. جامعۀ آماری پژوهش کلیۀ دانش‌آموزان دبستانی بودند، که به کلینیک اعصاب و روان آتیه مراجعه کرده بودند. نمونه پژوهش شامل 50 دانش‌آموز دبستانی (15 دختر و 35 پسر) دارای اختلال کمبود توجه/فزون‌کنشی بودند. به‌منظور تشخیص اختلال کمبود توجه/ فزون‌کنشی، از راهنمای DSM-5 توسط روانپزشک، و سیاهه رفتاری کودک (CBCL) (آخنباخ، 1991) استفاده شد. ابزارها و مواد دیگر پژوهش شامل آزمون بررسی یکپارچه کنش‌وری دیداری شنیداریIVA+PLUS) ) (استنفورد و ترنر، 2001)، مقیاس تجدیدنظر شدۀ هوشی وکسلر کودکان (WISC-R) (وکسلر، 1974)، پرسشنامۀ سبک‌ها و ابعاد فرزندپروري PSDQ)) (رابينسون، ماندلکو، السن و‌هارت، 2000)، آزمون سیستم ارزیابی شناختی (CAS) (ناگلیری و داس، 1997) و مقیاس اندازه گیری خودمهارگری (SCRS) (کندال و ویلکاکس، 1979) بود. فرضیه‌ها با استفاده از تحلیل رگرسیون همزمان بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که از بین سبک‌های والدگری مادر، تنها سبک مقتدرانه سهم معناداری در پیش‌بینی متغیر کنش اجرایی دارد (01/0< p). همچنین از بین انواع سبک‌های والدگری مادر، تنها سبک سهل‌گیرانه سهم معناداری در پیش‌بینی متغیر خودمهارگری دارد (05/0<p). سبک‌های والدگری پدر سهم معناداری در پیش‌بینی متغیرهای کنش‌های اجرایی و خودمهارگری ندارند. بر این اساس، کودکان دارای اختلال کمبود توجه/ فزون‌کنشی که مادران آنها بیشتر مقتدرانه عمل کرده بودند، در کنش‌های اجرایی، کنش‌وری بهتری داشتند. همچنین کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه فزون‌کنشی که مادران آنها سهل‌گیرانه‌تر عمل کرده بودند، خودمهارگری بیشتری داشتند.

واژه-کلیدها: اختلال کمبود توجه/ فزون‌کنشی، سبک‌های والدگری، کنش‌های اجرایی، خودمهارگری.


XML

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.


تمام حقوق محفوظ است